Życie ukryte

Pan Bóg dał bł. o. Honoratowi łaskę zrozumienia, że życie zakonne polega na wartościach wewnętrznych, a więc na dążeniu do świętości przez opuszczenie sercem wszystkiego i oddanie się Bogu przez ślubowanie zachowania 3 rad ewangelicznych: ubóstwa, czystości i posłuszeństwa. Konsekracja przez śluby zakonne jest darem Boga. Nie są jej potrzebne zakonne formy zewnętrzne, jak habit czy klasztor.

Istota ukrytego życia zakonnego

Tak, jak każde życie zakonne, tak i nasze polega na złożeniu Bogu ofiary z siebie. W ukrytym życiu zakonnym nie ujawniamy innym tego, że jesteśmy osobami konsekrowanymi. Bł. o. Honorat widział w charyzmacie ukrycia ważną, konstytutywną cechę swoich zgromadzeń.

Motywy podejmowania ukrytego życia zakonnego

W duchowości franciszkańskiej dominuje miłość seraficzna, tj. miłość na wzór serafinów, aniołów, które uwielbiają i adorują Trójcę Przenajświętszą, pełnią przy Niej nieustannie straż miłości. Sługi Jezusa oddają się Jezusowi Chrystusowi z tej właśnie motywacji: miłości seraficznej. Uczynki miłości starają się pełnić, naśladując Najśw. Maryję Pannę i św. Józefa, którzy trwali przy Jezusie w Nazarecie w ukryciu i z czynną troską o Niego łączyli niewidoczną kontemplację Jego Osoby; naśladując także św. Franciszka, zakochanego w Bogu, i bł. Honorata, który z miłości do Kościoła i Ojczyzny zainicjował ukrytą formę życia zakonnego.

Źródło ukrytego życia zakonnego

Ukryte życie zakonne wypływa z tajemnicy Boga. Bóg działa w ukryciu, w tajnikach ludzkich serc, jest „Bogiem ukrytym” (Iz 45,15). Jezus Chrystus przez całe ziemskie życie ukrywał swoją boską naturę, większość swego życia spędził w ukryciu w Rodzinie w Nazarecie, gdzie nikt nie wiedział o Jego Boskim pochodzeniu i zbawczym posłannictwie. Św. Paweł pisze do nas: „Wasze życie jest ukryte z Chrystusem w Bogu” (Kol 3, 3).

Bł. Honorat nieustannie podkreślał, że wzorem dla sióstr jest Osoba Zbawiciela żyjącego w ukryciu. Matka Eleonora Motylowska zachwyciła się takim Chrystusem: ukrytym w Nazarecie. Zwracała uwagę na to, że chociaż Pan Jezus mógł od zarania swego życia nawrócić miliony ludzi i uczynić niezliczoną ilość cudów, to jednak wybrał ukrycie, poniżenie, podobieństwo do innych mieszkańców Palestyny. I takiego Jezusa Chrystusa ukazuje nam jako wzór.

W życiu publicznym Jezus Chrystus nie eksponował swojej boskości, mocy czy wszechwiedzy. Apostołowie nawet pytali: „Kim On jest?” (Mt 8,27; J 5,13). Na krzyżu „uniżył samego siebie” – ukrył nie tylko swoją boskość, ale zrezygnował także ze wszystkiego, co ludzkie, i zgodził się na największą hańbę w opinii publicznej.

Dziś Pan Jezus pozostaje z nami ukryty w Najświętszym Sakramencie. To ukrycie jest najwyższym aktem miłości Boga do ludzi – pisał O. Honorat. Matka Założycielka uzupełniała: Pan Jezus w Najświętszym Sakramencie daje nam przykład życia pokornego, ukrytego, przykład miłości, ofiary, cichości, skupienia.

Po tajemnicy życia Jezusa Chrystusa w Najśw. Rodzinie w Nazarecie oraz tajemnicy Eucharystii, trzecim źródłem naszej duchowości ukrycia jest Kościół. Ludzie Kościoła żyją jak wszyscy, często nierozpoznawani – są Kościołem ukrytym w świecie. We wspólnocie Kościoła ukryty jest Jezus Chrystus i to Jego obecność sprawia, że Kościół ciągle istnieje i prowadzi ludzi do świętości.

Obok Pana Jezusa stoi zawsze Najśw. Maryja Panna, Jego Matka. Ona „służyła Bogu w wielkim ukryciu przed światem […], nie odróżniała się od osób swego stanu […] i nikomu nie wyjawiała tajemnic swego serca” – przypomniał bł. o. Honorat.

Ukryte życie zakonne sługi Jezusa

Ukryte życie zakonne sługi Jezusa polega zatem na naśladowaniu Jezusa Chrystusa jako Tego, kto przez całe życie ukrywał swoje przymioty Boże, oraz na życiu cnotami wynikającymi z ukrycia, a więc miłości, posłuszeństwa, ubóstwa, pokory, cichości, wyrzeczenia, maleńkości (minoritas). Ukrycie jest źródłem i podstawą tych cnót, a także drogą do nich.

W centrum duchowości opartej na ukryciu znajduje się oddanie się Bogu całkowite, na przepadłe, na zawsze, z miłości. „Czystość serca”, którą błogosławił Pan Jezus i o której pisał bł. Honorat jako o owocu ukrycia, polega na tym, że serce jest oczyszczone i wolne od pragnień, dążeń, które nie są Boże, i że dzięki temu pragnie tylko woli Boga. A na tym polega świętość! Dlatego nasi Założyciele widzieli w ukryciu drogę do świętości.

Na czym zatem polega ukrycie zakonne? Wyjaśnienie dał nam bł. o. Honorat: Jej [sługi Jezusa] klasztorem – Serce Jezusa, celką – skupienie i cisza wewnętrzna, kratami chroniącymi od świata – duch ofiary, miłość Boga i dusz.

Polega także, idąc dalej za nauką bł. Honorata:

  1. Na ukryciu „tajemnicy królewskiej” swego serca, tego, co najbardziej wewnętrzne w relacji z Bogiem. Dlatego nie pokazujemy swego powołania, nie chwalimy się nim, żyjemy w cieniu, w ciszy, służąc pokornie Bogu i ludziom darami, otrzymanymi od Boga…
  2. Na jawności życia chrześcijańskiego, praktyk katolickich, należenia i miłości do Kościoła, na wierności przykazaniom i posłuszeństwie nauce magisterium;
  3. Na zachęcaniu innych do życia pobożnego, w pełni katolickiego;
  4. Na miłości bliźniego.